عراقچی معاون وزارت خارجه در گفتگویی با شبکه دو حرفی زد که به نظرم جای مداقه دارد.

من در اینجا اصلا کاری با موضوع آن بحث ندارم. و نمی‌خواهم در مورد توافق هسته‌ای حرفی بزنم. بلکه اتفاقا می‌خواهم درباره یکی از زیرساخت‌های ذهنی نظام جمهوری اسلامی یعنی ولایت فقیه حرفی بزنم.

اصولا زیاد شنیده‌ایم که ولایت فقیه یک ولایت مطلقه دارد. اما هیچگاه این اطلاق بصورت دقیقی معنی نشده است.

مشخص‌ترین معنی ولایت مطقه فقیه را امام خمینی در سال پایانی زندگی‌اش ارائه کرد. که در شاذترین حالت بیان ‌کرد ولی فقیه حتی می‌تواند نماز را تعطیل کند.

اما امام خمینی هیچگاه دلایل این حکم خودش را ارائه نکرد. و اصولا امام خمینی عادت نداشت برای تصمیماتش توضیح دهد.

رهبر فعلی اما معنایی ملایم‌تر از ولایت مطلقه ارائه کرده است. آنجا که مخالفت با نظراتش را به هیچ عنوان مخالفت با ولایت فقیه ندانست. و فقط در عمل انتظار فرمانپذیری دارد. یعنی فقط حکم حکومتی را ملاکی برای این ولایت بیان کرده است.

اما در کنار رهبران، بعضی از کسانی‌که خودشان را صاحب فکر می‌دانند و از طرفی انقدر از ولایت فقیه جانبداری کرده‌اند که خودشان هم باورشان شده که کلا صاحب تفکر ولایت فقیه‌ هستند؛ حرفهایی زده‌اند که بعضا مورد تمسخر دیگران شده است. مثلا یکی از این افراد سالها پیش گفته بود پیروی از ولایت فقیه یعنی این که اگر ولی فقیه گفت ماست سیاه است، شما هم بپذیرید که ماست سیاه است!

در حالیکه اصولا ولایت فقیه، از فقه حرف می‌زند. و معنای ساده‌ی آن این است که همه چیز در قالب فقه اسلامی عمل شود. یعنی ولایت متعلق به فقه اسلامی است، نه متعلق به یک نفر تا آنجا که در برابر فقه بایستد و حرف اشتباهی را بزند و دیگران مجبور باشند آن حرف اشتباه را اولا بپذیرند و ثانیا درست بدانند.

عباس عراقچی

 

آما آن حرف عجیب عراقچی چه بود؟

همه می‌دانند برجام درباره مسائل هسته‌ای بود. و هر دو طرف چندین بار گفتند مذاکره اصلا درباره چیزی جز مسائل هسته‌ای نبوده و نخواهد بود. پس توافق هم درمورد مسائل هسته‌ای و از جمله تحریم‌های هسته‌ای بوده است. و این علاوه بر سابقه‌ی مورد اشاره، در متن توافق‌نامه هم قید شده است.

پس مشخص است تحریمی که بخاطر چیزی جز مسائل هسته‌ای بوده باشد، چه حقوق بشر چه تروریسم چه هر چیز دیگر، اصولا قرار نبوده لغو شود.

پس در برجام قید شده که ایران کارهایی را بکند، و طرف مقابل هم تحریم‌ها را لغو کند. بنابراین اگر طرف ایرانی تخلف کند یا طرف غربی تحریمی را لغو نکند یا از نو برقرار کند، برجام را نقض کرده است. این واضح است و اصلا نیازی به بیان جدید ندارد.

اما اگر طرف غربی تحریم دیگری مثلا حقوق بشری را لغو نکند یا تمدید کند یا از نو برقرار کند، آیا این نقض برجام است؟ واضح است که نه. توضیح هم نیاز ندارد.

اما در نامه رهبری خلاف این قید شده است و آمده هر برقراری جدید هر تحریمی ولو درباره حقوق بشر و تروریسم، نقض برجام است.

خبرنگار صداوسیما چندین بار با شیطنت خاصی از عراقچی پرسید آیا اگر تحریم جدیدی مخصوصا درباره مسائل غیرهسته‌ای برقرار شود آیا این نقض برجام خواهد بود؟

جواب عراقچی جالب بود:

«اگر طرف مقابل تحریم‌های هسته‌ای را لغو نکند نقض واضح برجام است؛ اگر تحریم‌های هسته‌ای جدیدی برقرار شود، واضح است که نقض برجام است؛ اگر تحریم‌های هسته‌ای لغو شده را به دلیلی دیگر مثلا تروریسم دوباره برقرار شود، بخاطر تبصره‌ای که ما در برجام گنجانده‌ایم، نقض برجام است؛ اما اگر تحریم جدیدی را در مسائل غیرهسته‌ای مانند تروریسم و حقوق بشر وضع کنند، چون رهبر فرموده‌اند ما هم اتباع امر می‌کنیم و نقض برجام می‌دانیم.»

شگفتا!

مگر حرفی که رهبری می‌زنند، در واقعیت تغییری می‌دهد که شما می‌پذیرید؟ اگر رهبر بگویند که ماست سیاه است، شما اتباع امر می‌کنید و می‌گویید ما می‌پذیریم که ماست سیاه است؟ چون ایشان فرموده‌اند؟

اصولا این معنی از ولایت فقیه، با اصل فلسفه ولایت فقیه در تضاد است. می‌توان گفت هر که چنین دیدگاهی داشته باشد؛ همان ضدولایت‌فقیه مشهور است!

شما اگر به ولایت فقیه اعتقاد جدی داشتید باید همان در برنامه زنده، می‌زدید توی دهان مجری وقیح صداوسیما و صریحا می‌گفتید:

«خیر! وضع تحریم جدید علیه ایران در مسائل غیرهسته‌ای هیچ ربطی به برجام ندارد. نقض برجام نیست. چرا که اصولا برجام یک موافقت‌نامه در مورد مسائل هسته‌ای بوده است.»

از ادامه این بحث می‌گذرم و به وقت دیگری وامی‌گذارم که آیا اصولا ولی فقیه می‌تواند درباره بودن یا نبودن چیزی حکم صادر کند یا نه؟ و اصولا چنین حکمی اصلا مگر نفوذی دارد؟

بودن یا نبودن، دانستن یا ندانستن ما، به دلیل نیاز دارد.

حکم بردار نیست.

نوشته شده در تاریخ 30 مهر 94    | توسط: پویا کام    | طبقه بندی: سیاسی،     | نظرات()